e-Notary คืออะไร
Electronic Notary หรือ RON (Remote Online Notarization) — ผู้ลงนามและ Notary อยู่คนละที่ ใช้ video call + lithium signature + audit trail digital สหรัฐฯ เริ่มใช้กว้างขวางหลัง COVID-19 ปัจจุบัน 45 รัฐยอมรับ ออสเตรเลียและสิงคโปร์ก็เริ่มใช้
สถานะในไทย
ไทยยังไม่มีกฎหมายรองรับ e-Notary — สภาทนายความและ ETDA กำลังศึกษาในกรอบ Digital Notary Roadmap 2025-2027 แต่ยังไม่ได้บังคับใช้ ฉะนั้น Notary ในไทย ณ ปัจจุบัน ต้องทำต่อหน้าผู้ลงนามเสมอ — ไม่สามารถใช้ video call แทนได้
Mobile Notary — ทางออกตอนนี้
ทางออกที่ใกล้เคียง e-Notary คือ Mobile Notary — ทนาย NSA เดินทางมาที่บ้าน/บริษัท/โรงแรมของลูกค้า แทนที่ลูกค้าต้องไปสำนักงาน ใช้ได้ถ้าผู้ลงนามอยู่ในเขตที่ทนายไปได้ใน 1 วัน ทำการ
ค่าบริการ Mobile Notary
ค่าบริการเสริมจากค่า Notary ปกติ: ในเขต Bangkok 500-800 บาท, ปริมณฑล (นนทบุรี/ปทุมธานี/สมุทรปราการ) 800-1,500 บาท, ต่างจังหวัด 1,500 บาท + ค่าเดินทางจริง การ Mobile Notary เหมาะกับลูกค้าที่ป่วย/พิการ, ผู้บริหารงานยุ่ง, หรือคนต่างชาติที่อยู่โรงแรม
ข้อจำกัดของ Mobile Notary
(1) ต้องมีพื้นที่ส่วนตัวสำหรับทำเอกสาร (โต๊ะ, ไฟพอ) (2) ผู้ลงนามและพยานต้องอยู่พร้อม (3) เอกสารต้องพร้อม print ทุกหน้า — ถ้าต้องแก้ต้อง mobile printer หรือนัดอีกครั้ง (4) ไม่รับเอกสารฉุกเฉินช่วง after-hours เว้นแต่นัดล่วงหน้า (5) บางเอกสารต้องที่สำนักงานเพราะใช้ระบบ scan/database
อนาคตของ e-Notary ในไทย
Digital Notary Roadmap (Draft 2025) ระบุเป้าหมาย: ระยะ 1 (2026) — pilot ใน corporate transaction, ระยะ 2 (2027) — เปิด individual ผ่าน Digital ID, ระยะ 3 (2028+) — รองรับ cross-border ติดตามข่าวจากสภาทนายความและ ETDA